Sokak Röportajında Şirket Hakkında Konuşmanın Hukuksal Tarafı

Toplumsal medyada viral olan sokak röportajı görüntüsünde bir Getir kuryesi, “Günde 14 saat çalışıyorum. Bir gayem yok, gayem yok. Ben bunun için …

Sokak Röportajında Şirket Hakkında Konuşmanın Hukuksal Tarafı
  • 0
  • 2
  • 13 Kasım 2021
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Toplumsal medyada viral olan sokak röportajı görüntüsünde bir Getir kuryesi, “Günde 14 saat çalışıyorum. Bir gayem yok, gayem yok. Ben bunun için mi geldim dünyaya, çalışmak için mi yalnızca?” sözlerini kullanmıştı. Şimdiki ekonomik durumdan yakınan kurye, görüntünün viral olmasından günler sonra işten atıldı.

Getir ve Getir’e kurye istihdamı hizmeti veren Vigo tarafından bugün olayla ilgili yapılan açıklamada, kuryenin işten çıkarıldığı doğrulandı ancak kuryenin röportajla ilgili rastgele bir yaptırıma uğramadığı, lakin “iş disiplini ile ilgili öteki sebeplerden dolayı” işten çıkarıldığı belirtildi.

Kurye, Cumhuriyet’e yaptığı açıklamada; 1 hafta evvel kendisini müdürünün aradığını ve “Böyle bir durum var, seni işten çıkartmak istiyorlar” dediğini öne sürdü. Müdür, şirkettekilerin ortadan vakit geçtiğini ve olayın unutulduğunu düşündüğünü tabir ederek kuryeye “O yüzden ben senin için bir talih daha istedim, bir daha sakın o denli röportaj falan verme, son talihini da kaybetme” dediği tez edildi.

Kuryenin tezleri doğruysa ve tek neden bir sokak röportajında fikirlerini açıklamasıysa bu durum yasal olarak işinden edilme nedeni midir?

Danıştığımız avukatın belirttiğine nazaran kanunen bir yasak kelam konusu değil. Kuryenin konuşmasında hata ögesi oluşturacak bir durum da bulunmuyor. “Paramı alamıyorum” yahut öteki bir şey diyerek patronu itham altında da bırakmıyor. “Daha fazla çalışırsam ona nazaran kazanıyorum” üzere cümleler kullanıyor.

Sokak röportajında şirket üniformasıyla konuşmak üzerine maddede düzenlenmiş bir metin yok lakin patronun feshedebileceği durumların hususu var.

Patronun Haklı Fesih Nedenleri:
4857 sayılı İş Kanunu m.25’te patronun haklı fesih nedenleri aşağıda belirtildiği formda 4 ana başlık halinde kategorize edilmiş ve alt bentler halinde ayrıntılandırılmıştır.

1 – Sıhhat sebepleri:

  • Emekçinin kendi kastından yahut derli toplu olmayan yaşayışından veya içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması yahut engelli hâle gelmesi durumu hasebiyle gerisi gerisine üç iş günü yahut bir ayda beş iş gününden fazla devamsızlık yapması sebebiyle,
  • Personelin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sıhhat Kurulunca saptanması durumunda sıhhat sebeplerine dayanılarak patron tarafından haklı nedenle iş mukavelesi feshedilebilir.

2 – Ahlak ve âlâ niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

  • İş kontratı yapıldığı sırada bu mukavelenin temelli noktalarından biri için gerekli vasıflar yahut kaideler kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek veyahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler yahut kelamlar söyleyerek emekçinin patronu yanıltması durumunda,
  • Emekçinin, patron veyahut bunların aile üyelerinden birinin erdem ve namusuna dokunacak kelamlar sarfetmesi yahut davranışlarda bulunması veya patron hakkında onur ve haysiyet kırıcı temelsiz ihbar ve isnatlarda bulunması kelam konusu olduğunda,
  • Personelin patronun öteki bir çalışanına cinsel tacizde bulunması durumunda,
  • Personelin patrona veyahut onun ailesi üyelerinden birine veya patronun diğer emekçisine sataşması, işyerine sarhoş veyahut uyuşturucu husus almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu hususları kullanması durumunda,
  • Emekçinin, patronun inancını berbata kullanmak, hırsızlık yapmak, patronun meslek sırlarını ortaya atmak üzere doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması durumunda,
  • Çalışanın, işyerinde, yedi günden fazla mahpusla cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir cürüm işlemesi durumunda,
  • Personelin patrondan müsaade almaksızın yahut haklı bir sebebe dayanmaksızın arkası arkasına iki işgünü yahut bir ay içinde iki sefer rastgele bir tatil gününden sonraki iş günü, veyahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi durumunda,
  • Emekçinin yapmakla ödevli bulunduğu misyonları kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi durumunda,
  • Çalışanın kendi isteği yahut savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan yahut malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı yahut öbür eşya ve hususları otuz günlük fiyatının meblağıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması durumunda patronun haklı sebeple fesih hakkı kelam konusu olur.

3 – Zorlayıcı sebepler:

  • Emekçiyi işyerinde bir haftadan fazla müddet ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması durumunda patron haklı nedenle iş kontratını feshedebilecektir.

4-İşçinin gözaltına alınması yahut tutuklanması:

  • Çalışanın gözaltına alınması yahut tutuklanması sebebiyle devamsızlığı 17. husustaki bildirim müddetini aştığı takdirde patron tarafından iş mukavelesi haklı nedenle feshedilebilir.

Haklı Fesih Nedeni olduğunda patronun kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmuyor.

Bir de geçerli nedenle fesih var. Bunda ise patron, emekçinin personellik alacaklarını ödeyerek iş kontratını feshedebiliyor. Geçerli nedenle fesih biraz daha kapsamlı ama kısaca başlıklarından bahsedelim:

A. Çalışanın Yetersizliğinden Ve Davranışlarından Kaynaklanan Geçerli Sebepler İşyerlerinde İşin Görülmesini Değerli Ölçüde Olumsuz Etkileyen Sebepler

1. Personelin yetersizliğinden kaynaklanan sebepler

  • a. İşe yatkın olmama,
  • b. Ortalama olarak benzeri işi görenlerden daha az verimli çalışma,
  • c. Gösterdiği niteliklerinden ötürü, beklenenden daha düşük performansa sahip olma,
  • d. İşe ağırlaşmasının giderek azalması,
  • e. Öğrenme ve kendini yetiştirme yetersizliği,
  • f. Sık sık hastalanma

2. Emekçinin davranışlarından doğan sebepler

  • a. Patrona ziyan vermek ya da zararın tekrarı tedirginliğini yaratmak,
  • b. İşyerinde rahatsızlık yaratacak formda çalışma arkadaşlarından borç para istemek,
  • c. Arkadaşlarını patrona karşı kışkırtmak,
  • d. İşini ihtarlara karşın eksik, makûs yahut yetersiz olarak yerine getirmek,
  • e. İşyerinde iş akışını ve iş ortamını olumsuz etkileyecek bir biçimde başka şahıslarla ilgilere girmek,
  • f. İşini ihtarlara karşın eksik, makûs yahut yetersiz olarak yerine getirmek,
  • g. İş akışın durduracak biçimde uzun telefon görüşmeleri yapmak,
  • h. Sık sık işe geç gelmek ve iş akışını aksatarak işyerinde dolaşmak,
  • ı. Amirleri yahut iş arkadaşları ile önemli geçimsizlik göstermek,
  • i. Sıkça ve gereksiz tartışmaya girişmek vb.

Çalışanın yetersizliğinden yahut davranışlarından kaynaklanan sebepler fakat işyerinde aksiliklere yol açması halinde geçerli sebepler olarak feshe neden olabilir.

Personelin Yeterliliğinden Yahut Davranışlarından Kaynaklanabilecek Geçerli Sebepler

1. İşyeri Dışından Kaynaklanan Sebepler

  • a. Sürüm ve satış imkanlarının azalması,
  • b. Talep ve sipariş azalması,
  • c. Dış Pazar kaybı,
  • d. Güç külfeti, ülkede yaşanan ekonomik kriz, Piyasada genel sakinlik,
  • e. Hammadde meşakkati üzere sebeplerle işyerinde işin sürdürülmesinin olanaksız hale gelmesi

2. İşyeri İçi Sebepleri

  • a. Yeni çalışma prosedürlerinin uygulanması,
  • b. İşyerinin daraltılması,
  • c. Yeni teknolojinin uygulanması,
  • d. İşyerlerinin birtakım kısımlarının iptal edilmesi,
  • e. Kimi iş cinslerinin kaldırılması vb.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklı geçerli sebeplerle ilgili her fesihte somut olay göz önüne alınarak sebebin geçerli olup olmadığına karar verilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir